پارک پیرمراد بانه نیز یکی از ارزشمندترین جلوه های این پیوند میان طبیعت و فرهنگ است؛ تفرجگاهی در دامنه کوه جنیره و در مجاورت آربابا و دوکانان که علاوه بر برخورداری از چشم اندازهای طبیعی، بخشی از هویت تاریخی، مذهبی و فرهنگی این شهر را در خود جای داده است. این مجموعه سال هاست میزبان شهروندان و گردشگرانی است که برای بهره مندی از طبیعت، آرامش و فضای معنوی آن به این منطقه مراجعه می کنند.

اما اهمیت پیرمراد تنها به کارکرد تفریحی آن محدود نمی شود. این محوطه، با قدمتی نزدیک به چهار قرن، یکی از شاخص ترین مناظر فرهنگی شهر و از مجموعه های مذهبی و تاریخی اختیاردینی ها به شمار می آید؛ میراثی که حاصل تعامل انسان و طبیعت در طول تاریخ است و حافظه تاریخی و هویت فرهنگی منطقه را بازنمایی می کند. چنین ظرفیتی، مسئولیت حفاظت و صیانت از آن را دوچندان می سازد.

پارک ها صرفاً فضاهای سبز شهری نیستند؛ بلکه سرمایه های طبیعی، فرهنگی و گردشگری هر شهر محسوب می شوند و حفظ پویایی آنها نیازمند سرمایه گذاری مستمر، مدیریت علمی و مشارکت اجتماعی است. ارتقای کیفیت خدمات، نگهداری فضای سبز، بهبود زیرساخت ها، افزایش ایمنی و جلب مشارکت شهروندان، از مهم ترین الزامات حفظ چنین سرمایه هایی است.

امروز پارک پیرمراد بیش از هر زمان دیگری به مرمت و بازآفرینی نیاز دارد. افزایش تعداد آلاچیق ها، مرمت پل های موجود، توسعه آبخوری ها و امکانات رفاهی، بهسازی سرویس های بهداشتی، بازسازی مسیرهای پیاده روی با مصالح بادوام، اجرای برنامه منظم آبیاری، کاشت گونه های بومی و مقاوم به کم آبی، هرس اصولی درختان و بوته ها و توسعه گل کاری های فصلی، از جمله اقداماتی است که می تواند کیفیت این مجموعه را به شکل محسوسی ارتقا دهد.

در کنار این نیازها، برخی رفتارهای نادرست نیز چهره این میراث ارزشمند را مخدوش کرده است. تجمع زباله در بخش هایی از پارک، پراکندگی نامناسب سطل های زباله، رهاسازی ظروف یک بارمصرف و ته سیگار، فرسودگی سنگفرش ها و از همه نگران کننده تر، آسیب رساندن به درختان کهنسال از طریق آتش افروزی، زنگ خطری جدی برای آینده این مجموعه محسوب می شود. تداوم این وضعیت، در صورت بی توجهی، می تواند بخشی از میراث طبیعی و فرهنگی بانه را با آسیب های جبران ناپذیر مواجه سازد.

حفاظت از پیرمراد تنها وظیفه شهرداری یا دستگاه های اجرایی نیست؛ بلکه مسئولیتی مشترک میان مدیریت شهری، نهادهای فرهنگی، سازمان های مردم نهاد و شهروندان است. توسعه فرهنگ مسئولیت پذیری اجتماعی، آموزش شهروندی و تقویت مشارکت عمومی، در کنار برنامه ریزی اصولی و تخصیص منابع کافی، می تواند آینده ای روشن برای این مجموعه رقم بزند.

بی تردید، پارک پیرمراد یکی از ارزشمندترین سرمایه های شهری بانه است؛ سرمایه ای که اگر با نگاهی آینده نگر، مدیریت علمی و مشارکت همگانی حفظ و تقویت شود، می تواند به الگویی موفق در توسعه گردشگری، صیانت از میراث فرهنگی و ارتقای کیفیت زندگی شهری تبدیل شود. حفظ پیرمراد، در حقیقت پاسداشت هویت، تاریخ و طبیعت بانه برای نسل امروز و آیندگان است.

*یادداشت: ابراهیم محمدحسینی – روزنامه نگار

عکس: هایده برزوئی