کردپرس- ارتفاعات بزسینا، دالان‌پر و دریاچه زیبای مام‌شیخ در منطقه سیلوانای ارومیه، از ارزشمندترین زیست‌بوم‌های کوهستانی ایران به شمار می‌روند. این منطقه با مراتع غنی، یخچال‌های طبیعی، تنوع گیاهی و چشم‌اندازهای کم‌نظیر، سرمایه‌ای ملی و میراثی برای نسل‌های آینده است. با این حال، در سال‌های اخیر افزایش بی‌ضابطه حضور گردشگران، رهاسازی زباله، روشن کردن آتش، ورود خودروهای آفرود به مراتع و حریم دریاچه، تخریب پوشش گیاهی و آسیب به منابع آب، زنگ خطر نابودی تدریجی این طبیعت بکر را به صدا درآورده است.

راه‌حل این مشکل، البته محروم کردن دامداران بومی از مراتع نیست؛ زیرا آنان مطابق قوانین و پروانه‌های قانونی، بهره‌برداران سنتی این سرزمین هستند و قرن‌ها در حفظ این اکوسیستم نقش داشته‌اند. مسئله اصلی، نبود مدیریت گردشگری و ضعف نظارت بر ورود افراد و وسایل نقلیه به مناطق حساس است.

قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع، قانون حفاظت و بهسازی محیط‌زیست و همچنین مقررات مربوط به مناطق حفاظت‌شده و قرق، ظرفیت‌های قانونی مناسبی برای مدیریت این وضعیت فراهم کرده‌اند. ادارات‌کل منابع طبیعی و حفاظت محیط‌زیست می‌توانند با همکاری فرمانداری، دهیاری‌ها و جوامع محلی، بخش‌های حساس این ارتفاعات را به‌عنوان «منطقه قرق مدیریتی» یا «منطقه حفاظت‌شده» ساماندهی کنند؛ به گونه‌ای که چرای مجاز دام ادامه یابد، اما ورود خودروهای آفرود، کمپ‌های بی‌ضابطه و گردشگری خارج از مسیرهای تعیین‌شده و رفتار غیر عرفی بازدیدکنندگان ممنوع و مشمول جریمه شود.
 

ایجاد ورودی‌های کنترل‌شده، تعیین مسیرهای مشخص برای کوهنوردان، دریافت عوارض اندک برای خدمات حفاظتی، استقرار محیط‌بانان و نیروهای منابع طبیعی، آموزش گردشگران، نصب تابلوهای هشدار و سپردن بخشی از مدیریت منطقه به تشکل‌های محلی و جوامع روستایی همراه آموزش‌های مربوطه، راهکارهایی عملی و کم‌هزینه هستند که در بسیاری از مناطق طبیعی کشور نیز تجربه شده‌اند.

دالان‌پر و بزسینا البته به ممنوعیت مطلق نیاز ندارند؛ آنچه این طبیعت کم‌نظیر را نجات می‌دهد، اجرای قانون، مدیریت علمی، مشارکت مردم محلی و برخورد قاطع با تخریب‌کنندگان است. اگر امروز برای حفاظت از این میراث ارزشمند تصمیمی جدی گرفته نشود، فردا چیزی جز خاطره‌ای از زیبایی‌های آلپ ایران برای نسل‌های آینده باقی نخواهد ماند.